Khi cha mẹ xây nhà mới ở quê, món quà của con cháu nên đi theo nếp sống của chính ngôi nhà đó: nhà đón nhiều khách, có ngày giỗ chạp đông người, có sân vườn, và người ở là người đã lớn tuổi. Những món hợp nhất thường là đồ tiếp khách bền chắc, đồ giúp tuổi già đi lại an toàn trong nhà mới, đồ cho hiên và sân, và một món mang kỷ niệm gia đình.
Bài này gợi ý cách anh chị em bàn nhau để không tặng trùng, chọn từng nhóm món theo nhu cầu thật của nhà ở quê, và trao quà trong ngày mừng nhà khi họ hàng, bà con lối xóm tới đông. Bài không bàn lễ cúng nhập trạch, không chọn món theo mệnh tuổi của cha mẹ.
Nhà ở quê có nếp sống riêng
Ngôi nhà ở quê không chỉ là chỗ ở của cha mẹ. Đó là nơi con cháu về dịp Tết, ngày giỗ, nơi họ hàng tới bàn việc, nơi bà con lối xóm ghé chơi buổi chiều. Phòng khách nhà quê vì thế thường rộng, bộ bàn ghế là trung tâm, ấm trà luôn sẵn. Ngày giỗ có khi vài chục người, bày cỗ tràn ra hiên, ra sân.
Nếp sống đó khác hẳn một căn hộ thành phố. Những món quà hợp căn hộ như đèn trang trí nhỏ, lọ hoa bé, tranh trừu tượng thường lạc lõng trong nhà quê trần cao, cửa rộng. Ngược lại, những món tưởng giản dị như bộ ấm chén lớn đủ mười hai chén, chiếc khay to, dãy ghế đẩu thêm cho ngày đông khách lại được dùng nhiều nhất.
Một điều khác nữa: người ở là cha mẹ đã có tuổi. Ngôi nhà mới có thể đẹp hơn nhà cũ, nhưng sàn gạch bóng mới lát, bậc tam cấp cao, nhà tắm chưa có tay vịn lại là những chỗ dễ trượt ngã. Con cháu ở xa thường không để ý cho tới khi có chuyện. Món quà giúp cha mẹ đi lại an toàn trong nhà mới là món quà thiết thực nhất mà ít người nghĩ tới.
Anh chị em bàn nhau trước để không tặng trùng
Lập danh sách chung. Một người, thường là người ở gần cha mẹ nhất, đi một vòng ngôi nhà mới và ghi những gì còn thiếu: bàn ghế, tủ, đèn sân, rèm, đồ bếp, đồ nhà tắm. Danh sách gửi vào nhóm gia đình để mọi người cùng xem.
Mỗi người nhận một phần. Thay vì mỗi người tự mua theo ý mình, anh chị em chia nhau từng món hoặc từng nhóm món. Như vậy không có chuyện ba bộ ấm chén và không ai lo đèn sân.
Góp chung món lớn. Những món như bộ bàn ghế gỗ phòng khách, tủ thờ, máy nước nóng có thể góp chung, chia theo khả năng từng nhà. Người khá giả góp nhiều hơn không cần nói ra; người khó khăn góp công đi chọn, chở hàng, lắp đặt.
Hỏi ý cha mẹ ở những món lớn. Cha mẹ có gu riêng, có thói quen riêng, đôi khi đã nhắm sẵn món gì đó. Hỏi trước, nhất là với đồ gỗ, đồ thờ, rèm, để món quà hợp ý người dùng.
Đừng ganh nhau về món quà. Mỗi nhà có hoàn cảnh khác nhau. Một món nhỏ mà thiết thực cũng là quà quý; điều cha mẹ thấy rõ nhất là anh em cùng lo cho ngôi nhà.
Những nhóm quà hợp nhà ở quê
Bảng dưới gom các nhóm quà hay được con cháu chọn cho cha mẹ ở nhà mới, theo từng khu vực của ngôi nhà.
| Khu vực | Món gợi ý | Vì sao hợp | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Phòng khách | Bộ bàn ghế gỗ tiếp khách, bộ ấm chén lớn kèm khay, đồng hồ treo tường mặt to | Nhà quê tiếp khách thường xuyên, cần đồ chắc, đủ chỗ ngồi | Hỏi cha mẹ kiểu bàn ghế, màu gỗ; đồng hồ hỏi có kiêng không |
| Ngày giỗ, ngày đông khách | Bộ bát đĩa đủ mâm, ghế đẩu, bàn gấp, mâm nhôm hoặc mâm gỗ | Nhà quê có những ngày vài chục người ăn cỗ | Chọn đồ dễ cất gọn, chồng được |
| Nhà tắm, lối đi | Thảm chống trơn, tay vịn, ghế tắm, đèn cảm biến | Giảm nguy cơ trượt ngã của người cao tuổi | Tay vịn cần thợ khoan bắt chắc vào tường |
| Phòng ngủ cha mẹ | Đèn đầu giường dễ bật, chăn ga tốt, rèm che nắng | Giấc ngủ của người già nhạy cảm với ánh sáng và tiếng ồn | Công tắc gần giường, dễ với tay |
| Hiên, sân vườn | Đèn sân, đèn lối đi, bộ bàn ghế hiên, chậu gốm lớn | Cha mẹ ở quê hay ngồi hiên, đi lại sân tối | Đồ ngoài trời phải chịu mưa nắng, đèn phải chống nước |
| Kỷ niệm gia đình | Ảnh gia đình khổ lớn đóng khung, tranh vẽ ngôi nhà | Ngôi nhà mới cần thêm câu chuyện của cả nhà | Chọn ảnh có đủ mặt con cháu, in trên chất liệu bền |
Không cần đủ hết các nhóm. Chọn những món nhà đang thật sự thiếu, ưu tiên an toàn và tiếp khách trước, trang trí sau.
Quà an toàn cho tuổi già trong ngôi nhà mới
Đây là nhóm quà ít được nghĩ tới nhưng có thể quan trọng nhất. Ngôi nhà mới với nền gạch bóng, bậc cao, nhà tắm ướt là môi trường dễ trượt ngã với người cao tuổi.
- Thảm chống trơn: đặt ở cửa nhà tắm, trong khu vực tắm, trước bồn rửa, cửa bếp; chọn loại đế cao su bám sàn, giặt được.
- Tay vịn nhà tắm: gắn cạnh bồn cầu và trong khu tắm; phải là loại chịu lực, khoan bắt vít chắc vào tường bê tông, không dùng loại hút chân không cho chỗ cần đỡ người.
- Ghế tắm: ghế nhựa chân có đế chống trượt giúp cha mẹ ngồi tắm, đỡ phải đứng lâu trên sàn ướt.
- Đèn cảm biến: gắn chân tường từ phòng ngủ tới nhà vệ sinh, cầu thang; tự bật khi có người đi, giúp đi đêm không phải mò công tắc.
- Tay vịn bậc tam cấp, cầu thang: nếu nhà có bậc lên xuống, một thanh vịn chắc chắn là món quà con cháu nên lo cùng thợ.
- Dép trong nhà đế bám: món nhỏ nhưng thiết thực, nhất là khi sàn mới lát còn bóng.
Những món này có thể không đẹp như một bức tranh hay một bộ ấm, nhưng chúng giúp cha mẹ ở yên ổn trong ngôi nhà mới. Khi trao, nói nhẹ nhàng rằng con cháu muốn ông bà đi lại thoải mái hơn, tránh giọng lo xa làm cha mẹ phật lòng. Nếu cha mẹ có vấn đề sức khoẻ về đi lại, nên hỏi thêm ý kiến bác sĩ hoặc chuyên viên phục hồi chức năng về những thiết bị phù hợp.
Đồ tiếp khách và đồ cho ngày đông người
Bộ bàn ghế phòng khách là món lớn nhất và nhiều ý nghĩa nhất trong ngôi nhà quê. Nhiều gia đình dùng bộ bàn ghế gỗ cả chục năm, có khi truyền cho đời sau. Nếu anh chị em góp chung món này, nên để cha mẹ cùng đi chọn hoặc ít nhất xem ảnh, hỏi kỹ kích thước phòng khách, chiều cao ghế hợp người lớn tuổi ngồi lâu, lưng tựa có êm không, tay vịn có giúp đứng lên dễ không. Một bộ bàn ghế đẹp mà ghế quá thấp, quá cứng sẽ làm cha mẹ ngại ngồi.
Bộ ấm chén nhà quê nên đủ chén cho cả bàn, có khi mười hai chén, kèm khay to và chén dự phòng. Những ngày giỗ, Tết, cần thêm bộ bát đĩa đủ số mâm, ghế đẩu chồng gọn được, bàn gấp kê ra hiên. Đây là những món người thành phố ít nghĩ tới, nhưng cha mẹ ở quê thường phải đi mượn hàng xóm mỗi dịp đông người.
Hiên và sân cũng là nơi tiếp khách ở quê. Một bộ bàn ghế hiên chịu nắng mưa, vài chậu gốm lớn trồng cây quen của vùng, đèn sân sáng vừa đủ để buổi tối ngồi hóng mát là món quà làm ngôi nhà mới thành nơi cả xóm muốn ghé. Đèn sân năng lượng mặt trời cắm lối đi không cần đi dây, hợp với nhà vườn rộng mà nguồn điện xa.
Món kỷ niệm: để ngôi nhà mới có câu chuyện của cả nhà
Ngôi nhà mới đẹp nhưng còn trống ký ức. Nhà cũ có vết bút chì đo chiều cao con cháu trên khung cửa, có tấm ảnh cưới của cha mẹ treo mấy chục năm, có cây cau ông trồng. Khi xây nhà mới, nhiều thứ ấy không mang theo được. Một món quà kỷ niệm giúp nối ngôi nhà mới với những năm tháng cũ.
Món phổ biến nhất là ảnh gia đình khổ lớn, có đủ mặt con cháu, chụp trong dịp sum họp gần nhất, in trên chất liệu bền và đóng khung chắc. Một lựa chọn khác là phục chế những tấm ảnh cũ của ông bà, cha mẹ thời trẻ, rồi đóng khung thành một bộ treo ở hành lang. Với gia đình có người vẽ, một bức tranh vẽ ngôi nhà cũ trước khi dỡ, đặt cạnh ảnh ngôi nhà mới, là món quà mà cha mẹ sẽ ngắm rất lâu.
Cũng có những món kỷ niệm sống: con cháu cùng trồng một cây ở sân nhà mới trong ngày mừng, mỗi người một xẻng đất. Cây có thể là loại cây ăn quả quen của vùng, cây bóng mát cho hiên. Món quà này không tốn kém, nhưng mỗi lần về quê, con cháu lại thấy cây lớn thêm cùng ngôi nhà. Điều cần lưu ý là hỏi cha mẹ chỗ trồng, vì cha mẹ là người sẽ tưới và chăm cây mỗi ngày.
Trao quà trong ngày mừng nhà mới ở quê
Ngày mừng nhà mới ở quê thường đông họ hàng, làng xóm, có lễ, có cỗ. Con cháu nên trao quà sao cho cha mẹ vui mà không bị rối trong ngày bận.
- Những món lớn như bàn ghế, tủ, đèn sân nên được giao, lắp đặt trước ngày mừng, để ngôi nhà đã sẵn sàng đón khách.
- Quà an toàn như tay vịn, đèn cảm biến nên lắp xong trước khi cha mẹ dọn vào ở hẳn, không để tới ngày tiệc.
- Trong ngày mừng, con cháu có thể cùng nhau trao một món tượng trưng, như bức ảnh gia đình khổ lớn đóng khung, hoặc tấm thiệp chung có chữ ký của tất cả, sau phần lễ của gia đình.
- Một người con đại diện nói vài câu ngắn: cả nhà mừng cha mẹ có ngôi nhà mới, mong cha mẹ ở khoẻ, ở vui. Không cần nói tới giá trị món quà.
- Nhờ người chụp ảnh cả nhà trước ngôi nhà mới, với món quà kỷ niệm; tấm ảnh này về sau cũng thành một món quà.
- Sau tiệc, con cháu ở lại phụ dọn dẹp, cất bát đĩa, sắp xếp lại đồ đạc; đây là phần quà mà cha mẹ cảm nhận rõ nhất.
Với con cháu ở xa không về kịp, có thể gửi quà trước và gọi điện chúc mừng trong ngày. Gửi sớm vài ngày để người ở nhà kịp nhận, bày biện trước khi khách tới.
Câu hỏi thường gặp
Cha mẹ xây nhà mới ở quê thì con cháu nên tặng gì thiết thực nhất?
Những món được dùng thường xuyên và giúp cha mẹ an toàn: bộ bàn ghế tiếp khách chắc chắn, bộ ấm chén đủ chén, đồ chống trượt cho nhà tắm, đèn cảm biến lối đi, đèn sân. Trước khi chọn, đi một vòng ngôi nhà và hỏi cha mẹ còn thiếu gì, để món quà đúng nhu cầu.
Anh chị em nên góp chung hay mỗi người tặng riêng?
Kết hợp cả hai thường tốt nhất. Những món lớn như bàn ghế, tủ góp chung; những món nhỏ mỗi người nhận một phần theo danh sách. Quan trọng là có một người tổng hợp để tránh trùng và không bỏ sót. Góp theo khả năng từng nhà, không so bì.
Cha mẹ không muốn con cái tốn kém thì làm sao?
Nhiều cha mẹ ở quê hay từ chối vì thương con. Có thể chọn những món thiết thực, không phô trương, và nói rõ đó là đồ cả nhà dùng khi về quê. Đồ an toàn như tay vịn, thảm chống trơn ít khi bị từ chối vì cha mẹ thấy rõ lợi ích. Lắp sẵn trước cũng là cách để cha mẹ khó chối.
Có nên tặng ảnh gia đình khổ lớn cho nhà mới của cha mẹ không?
Rất nên. Một bức ảnh có đủ mặt con cháu, in trên chất liệu bền, đóng khung đẹp là món quà mang câu chuyện gia đình vào ngôi nhà mới. Nhiều cha mẹ lớn tuổi quý món này hơn đồ đắt tiền. Chọn ảnh rõ nét, hỏi cha mẹ muốn treo ở đâu trước khi chọn khổ.
Đồ an toàn như tay vịn có cần thợ lắp không?
Nên có thợ hoặc người có kinh nghiệm lắp. Tay vịn nhà tắm, tay vịn cầu thang phải chịu được sức nặng của người tựa vào, cần khoan bắt vít vào tường chắc chắn. Loại dán hay hút chân không không đủ an toàn cho chỗ cần đỡ người. Lắp xong nên thử lực trước khi cha mẹ dùng.
Ngày mừng nhà mới ở quê con cháu nên về khi nào?
Nếu được, về trước một hai ngày để phụ chuẩn bị, lắp đặt quà, dọn dẹp. Ngày mừng thường đông người, có lễ và cỗ, cha mẹ cần người đỡ việc. Ở lại sau tiệc phụ dọn dẹp cũng là cách thể hiện tình cảm mà cha mẹ nhớ lâu hơn món quà.