Quà mừng khánh thành trường học nên là thứ thầy cô và học sinh dùng được hằng ngày trong nhiều năm, như tủ sách và sách cho thư viện, đồng hồ lớn cho sân trường, bàn ghế đọc sách, hoặc một món biểu trưng cho phòng truyền thống. Món quà đứng tên tập thể người tặng, giao cho nhà trường quản lý, không phải quà riêng cho hiệu trưởng hay giáo viên. Trước khi mua, hỏi nhà trường đang thiếu gì là bước quan trọng nhất.
Lễ khánh thành một trường mới, một dãy phòng học, một thư viện hay một điểm trường ở vùng xa thường có rất nhiều người muốn góp: phụ huynh, ban đại diện cha mẹ học sinh, các khoá cựu học sinh, doanh nghiệp đóng trên địa bàn, đơn vị kết nghĩa. Thiện ý thì nhiều, nhưng nếu không bàn trước, nhà trường dễ nhận về ba chiếc đồng hồ giống nhau và vẫn thiếu giá sách. Bài này giúp bạn chọn đúng chỗ thiếu và trao cho gọn.
Ai mang quà tới lễ khánh thành trường và quà thuộc về ai
Ở lễ khánh thành trường, người tặng quà thường thuộc bốn nhóm. Nhóm thứ nhất là đơn vị tài trợ xây dựng, phần đóng góp lớn của họ đã nằm trong chính công trình. Nhóm thứ hai là doanh nghiệp, đơn vị kết nghĩa trên địa bàn, muốn có món quà mừng riêng. Nhóm thứ ba là cựu học sinh, thường gom lại theo khoá. Nhóm thứ tư là phụ huynh qua ban đại diện cha mẹ học sinh.
Dù đến từ nhóm nào, quà mừng khánh thành là tài sản chung của nhà trường. Nhà trường sẽ nhập sổ, giao cho bộ phận quản lý, và dùng cho học sinh. Hiểu điều đó giúp bạn tránh hai lỗi hay gặp: chọn món mang tính cá nhân như một bức tranh tặng riêng thầy hiệu trưởng, hoặc chọn món đắt mà không ai dùng, như một bộ đồ trang trí cầu kỳ không có chỗ bày trong trường học.
Với giáo viên đang dạy chính con em mình, phụ huynh nên tách bạch: quà khánh thành là quà cho trường, không kèm phong bì hay quà riêng cho cá nhân thầy cô. Tinh thần liêm chính trong môi trường giáo dục là điều cả nhà trường lẫn phụ huynh đều nên giữ, nhất là trong một ngày lễ có nhiều người chứng kiến.
Những món dùng được lâu trong trường
Bảng dưới gom các món hay được nhà trường đón nhận, cùng chỗ dùng và điều cần lưu ý. Không phải trường nào cũng thiếu cùng một thứ; dùng bảng để gợi ý khi hỏi chuyện nhà trường.
| Món quà | Dùng ở đâu | Lưu ý |
|---|---|---|
| Tủ, giá sách gỗ và sách | Thư viện, góc đọc ở hành lang, lớp học | Sách phải hợp lứa tuổi; hỏi danh mục thư viện đang có để tránh trùng |
| Đồng hồ treo tường lớn | Sân trường, hội trường, nhà đa năng | Chọn loại chạy pin bền, mặt số dễ nhìn từ xa, treo chắc ngoài tầm với của học sinh |
| Bàn ghế đọc sách, ghế đá | Thư viện, sân, khu chờ của phụ huynh | Hỏi kích cỡ theo lứa tuổi; ghế đá phải đặt cố định, cạnh bo tròn |
| Cây bóng mát | Sân trường | Phải hợp quy hoạch sân, không trồng cây có quả rụng to hay rễ phá nền |
| Tranh, ảnh lớn | Phòng truyền thống, hội trường | Đề tài trong sáng, gần gũi; khung chắc, có kính an toàn |
| Nhạc cụ, đồ thể thao | Phòng âm nhạc, sân thể dục | Chỉ tặng khi nhà trường có giáo viên phụ trách và chỗ cất |
Những món như điều hoà, máy tính, máy chiếu cũng hữu ích nhưng nằm trong kế hoạch mua sắm có tiêu chuẩn kỹ thuật của nhà trường. Nếu muốn tặng, hãy làm việc với nhà trường từ sớm, để họ chọn cấu hình phù hợp và tính được chi phí điện, bảo trì.
Hỏi nhà trường trước khi chọn quà
Đầu mối thường là hiệu trưởng, phó hiệu trưởng phụ trách cơ sở vật chất, hoặc ban đại diện cha mẹ học sinh. Nên hỏi bằng một tin nhắn hoặc cuộc gọi ngắn, nói rõ bạn đại diện cho nhóm nào.
- Trường đang thiếu những gì cho khu mới: thư viện, sân, hội trường hay phòng chức năng.
- Đã có nhóm nào báo sẽ tặng món gì, để tránh trùng.
- Nhà trường muốn nhận hiện vật, hay muốn nhận sách theo danh mục do thư viện lập.
- Món quà có cần lắp đặt không, ai lắp, vào ngày nào cho khỏi vướng giờ học.
- Lễ khánh thành có phần trao quà không, mỗi nhóm cử mấy người lên.
- Nhà trường có cần biên bản bàn giao hay giấy xác nhận để nhập tài sản không.
Những câu hỏi này giúp nhà trường đỡ việc, và cho thấy bạn tôn trọng cách họ quản lý tài sản chung. Một món quà được hỏi kỹ thường dùng được ngay từ tuần đầu.
Món biểu trưng cho phòng truyền thống nhà trường
Ảnh xưa của trường được phục chế. Nhiều trường có tuổi đời vài chục năm, ảnh cũ nằm rải rác trong tay thầy cô đã nghỉ hưu và các khoá cựu học sinh. Gom lại, phục chế, in khổ lớn và đóng khung là món quà mà phòng truyền thống nào cũng cần, nhất là khi trường vừa chuyển sang cơ sở mới và dãy nhà cũ đã bị phá.
Tranh vẽ ngôi trường cũ và mới. Một cặp tranh, một bức vẽ dãy lớp cũ mái ngói, một bức vẽ toà nhà mới, đặt cạnh nhau, kể được câu chuyện của cả một ngôi trường. Có thể nhờ hoạ sĩ là cựu học sinh của trường vẽ để món quà thêm ý nghĩa.
Sổ lưu bút của các khoá. Một cuốn sổ bìa da hay bìa sơn mài để các thế hệ cựu học sinh viết lời nhắn trong ngày khánh thành, sau đó nhà trường giữ trong phòng truyền thống. Món này rẻ hơn nhiều so với tranh nhưng giá trị kỷ niệm rất lớn.
Trống trường. Nhiều trường vẫn giữ chiếc trống đánh báo giờ hoặc dùng trong lễ khai giảng. Nếu trường mới chưa có, một chiếc trống tốt là quà vừa dùng được vừa mang tính biểu trưng. Hỏi trước kích thước và nơi đặt, vì trống lớn cần giá đỡ và chỗ cố định.
Tặng sách cho thư viện mới: chọn sao cho đúng
Tủ sách là món quà khánh thành trường được nhắc nhiều nhất, và cũng dễ sai nhất. Vài điều nên giữ khi chọn sách cho một thư viện mới:
- Theo lứa tuổi. Thư viện tiểu học cần truyện tranh, truyện cổ tích, sách khoa học thường thức có nhiều hình; trung học cần sách văn học, lịch sử, kỹ năng, sách tra cứu.
- Ưu tiên sách mới, in rõ, bìa chắc. Sách cũ quyên góp có giá trị riêng nhưng nên lọc kỹ, bỏ sách rách, nội dung lỗi thời.
- Không tặng sách giáo khoa cũ thay quà khánh thành. Đó là việc của chương trình hỗ trợ học sinh khó khăn, không phải món mừng.
- Kèm giá sách nếu được. Thư viện mới thường thiếu cả giá kệ; sách chồng dưới đất là sách không ai đọc.
- Ghi tên người tặng bằng một nhãn nhỏ ở trang đầu. Nhà trường thường có dấu riêng; hỏi trước để không dán chồng lên chỗ đóng dấu.
- Đừng chọn sách theo sở thích của người lớn. Một bộ sách quý đóng bìa da có thể đẹp ở phòng truyền thống, nhưng học sinh lớp hai sẽ không mở.
Quà cho điểm trường ở vùng xa
Khánh thành một điểm trường ở vùng cao Lào Cai, Điện Biên, Tuyên Quang hay vùng sâu ở Cà Mau, An Giang thường là kết quả của nhiều nhóm thiện nguyện góp sức. Ở những nơi này, món quà thiết thực quan trọng hơn món quà đẹp. Chăn ấm, áo khoác, bình nước nóng cho mùa đông, bếp cho bếp ăn bán trú, sách truyện tranh, đồ dùng học tập là những thứ giáo viên điểm trường hay nhắc tới.
Đường lên điểm trường có khi phải đi xe máy hoặc đi bộ đoạn cuối. Món quà nặng, cồng kềnh, dễ vỡ như bình gốm hay tranh lồng kính thường không hợp. Hãy hỏi giáo viên phụ trách điểm trường về đường đi, nơi cất trữ và nhu cầu thật trước khi mua.
Cũng cần tế nhị khi chụp ảnh. Nhiều nhóm muốn có ảnh trao quà cho các em làm kỷ niệm; hãy xin phép nhà trường, tránh chụp cận mặt trẻ để đăng lên mạng, và không bắt các em đứng xếp hàng chờ lâu chỉ để có tấm ảnh đẹp.
Một điều nữa hay bị quên là chuyện duy trì. Tủ sách cần được bổ sung, chăn áo cần thay sau vài mùa, bếp cần sửa. Nếu nhóm của bạn có thể cam kết quay lại mỗi năm một lần, dù chỉ với một thùng sách mới, thì món quà khánh thành mới thật sự là khởi đầu của một mối gắn bó, chứ không chỉ là một lần ghé qua rồi thôi. Giáo viên điểm trường thường quý những nhóm trở lại hơn những đoàn đông người chỉ đến một lần.
Trao quà trong lễ khánh thành: gọn và nghĩ cho học sinh
Lễ khánh thành trường thường có học sinh đứng dự dưới sân. Mỗi phần trao quà kéo dài thêm vài phút là các em đứng thêm vài phút dưới nắng. Vì vậy cách lịch sự nhất là gom phần trao quà lại: mỗi nhóm cử một hai người, trao tượng trưng bằng một tấm bảng ghi tên món quà hoặc một bó hoa nhỏ, món thật đã bàn giao trước.
Lời nói khi trao chỉ cần một hai câu: nhóm của bạn là ai, tặng gì, mong món quà giúp ích cho việc dạy và học. Không cần phát biểu dài, không cần kể công. Nếu được mời phát biểu, hãy giữ dưới ba phút, và nói với học sinh bằng lời dễ hiểu thay vì những câu khẩu hiệu. Các em sẽ nhớ một câu chuyện ngắn về ngôi trường cũ hơn là một danh sách cảm ơn.
Sau lễ, có thể ghé thăm thư viện hay sân trường để xem món quà đã được đặt ở đâu, nhưng nên hẹn trước với nhà trường. Một năm sau, nếu nhóm cựu học sinh quay lại và thấy tủ sách vẫn được dùng, đó là phần thưởng xứng đáng nhất cho người tặng.
Câu hỏi thường gặp
Phụ huynh có nên góp tiền mua quà khánh thành trường không?
Có thể, nếu việc góp hoàn toàn tự nguyện, có người giữ sổ minh bạch, và món quà do ban đại diện cha mẹ học sinh bàn với nhà trường. Không nên tạo áp lực cho gia đình khó khăn, cũng không nên công bố số tiền từng người góp.
Tặng tranh cho trường học nên chọn đề tài gì?
Đề tài trong sáng, gần gũi với học trò như phong cảnh quê hương, cảnh sân trường, cây đa, cánh đồng, hoặc tranh vẽ chính ngôi trường. Tránh đề tài khó hiểu, buồn, hay mang màu tín ngưỡng riêng, vì trường là nơi chung của mọi gia đình.
Cựu học sinh nhiều khoá muốn tặng chung thì làm thế nào?
Nên có một ban liên lạc chung gom ý kiến, hỏi nhà trường một lần, chọn một hai món lớn đứng tên cựu học sinh các khoá. Cách này tránh mỗi khoá tặng một món nhỏ trùng nhau và giúp nhà trường dễ ghi nhận.
Có cần làm biên bản khi tặng quà cho trường?
Với món có giá trị như tủ sách lớn, bàn ghế, thiết bị, nhà trường thường cần biên bản bàn giao hoặc giấy xác nhận để nhập tài sản. Hỏi trước để chuẩn bị đủ thông tin người tặng, tên món, số lượng.
Tặng sách cũ cho thư viện trường mới có được không?
Được nếu sách còn tốt, nội dung hợp lứa tuổi và không lỗi thời. Hãy lọc kỹ, bỏ sách rách, sách bị viết vẽ nhiều. Với lễ khánh thành, nên có thêm một phần sách mới để thư viện có diện mạo tươm tất ngày đầu.
Doanh nghiệp tặng quà cho trường có nên gắn tên thương hiệu không?
Một dòng nhỏ ghi tên đơn vị tặng ở góc món quà là đủ. Không nên in thương hiệu lớn, khẩu hiệu quảng cáo trên đồ dùng của học sinh. Trường học là không gian giáo dục, không phải nơi đặt biển quảng cáo.