Một tấm ảnh trao quà đẹp cần ba điều: người trao và người nhận đứng chếch về nhau để máy thấy cả hai gương mặt, món quà được cầm ở giữa ngang tầm ngực và quay mặt đẹp về phía máy, và ánh sáng chiếu từ phía trước hoặc bên cạnh chứ không từ phía sau. Thêm vào đó, người chụp nên chụp một chuỗi ba khoảnh khắc, lúc đưa, lúc cùng cầm và lúc nhìn vào máy, thay vì chờ một tấm duy nhất.
Ảnh trao quà là thứ ở lại lâu nhất sau buổi lễ: nó vào album gia đình, vào kỷ yếu của lớp, vào bản tin của đơn vị. Món quà có thể được cất đi, nhưng tấm ảnh được xem lại nhiều lần. Bài này viết cho cả người chụp, kể cả người nhà cầm điện thoại, lẫn người trao và người nhận, vì một tấm ảnh tốt cần cả hai phía cùng biết.
Đứng thế nào cho máy thấy cả hai người
Lỗi phổ biến nhất trong ảnh trao quà là người trao quay lưng về phía máy. Hai người đứng đối diện thẳng nhau như khi trao trong đời thường, nên máy đặt dưới khán phòng chỉ thấy gáy người này và nửa mặt người kia. Cách sửa đơn giản: cả hai xoay người khoảng nửa vòng về phía máy, như hai cánh cửa mở hé, tạo thành hình chữ V mở về phía ống kính.
Khoảng cách giữa hai người vừa đủ để món quà nằm ở giữa mà không chạm ngực ai, thường là một cánh tay hơi co. Đứng quá xa, ảnh có khoảng trống lớn ở giữa và hai người như đang với tay; đứng quá gần, món quà bị ép, khuôn mặt chồng lên nhau.
Khi người nhận ngồi, như cụ cao tuổi trong lễ mừng thọ, người trao không nên đứng thẳng cúi gập từ trên xuống. Người trao hạ thấp người, khuỵu một gối hoặc ngồi xuống ghế thấp bên cạnh, để hai gương mặt gần cùng tầm. Ảnh sẽ ấm hơn nhiều so với cảnh một người đứng cao vượt hẳn người kia.
Khi trao theo nhóm, xếp mỗi cặp một vị trí, cặp nọ cách cặp kia vừa đủ để không che nhau. Người chụp lùi xa hơn, chụp tổng thể rồi tiến lại chụp từng cặp nếu thời gian cho phép.
Cầm món quà sao cho ảnh rõ
Ngang tầm ngực, không che mặt. Món quà nằm khoảng giữa ngực và thắt lưng. Cầm quá cao, món quà che cằm hoặc miệng; cầm quá thấp, nó bị cắt khỏi khung hình khi người chụp lấy nửa người.
Mặt đẹp quay ra máy. Với tranh, mặt tranh quay về phía máy, không quay vào người nhận. Với hộp quà, nếu muốn ảnh thấy món bên trong, mở nắp và nghiêng nhẹ hộp về phía máy. Với bình gốm, quay phần hoa văn chính ra ngoài.
Tay không che món quà. Cầm ở cạnh, ở đáy, ở hai bên khung; tránh để bàn tay đặt ngay giữa mặt tranh hay chữ đề tặng.
Hai người cùng cầm. Khoảnh khắc đẹp nhất thường là lúc món quà đang ở trong tay cả hai người. Người trao chưa buông, người nhận đã đỡ. Dặn trước cả hai giữ nguyên tư thế này hai ba giây.
Món quá lớn. Tranh khổ rộng, bình cao không cầm lên được thì đặt trên giá đỡ giữa hai người, cả hai cùng đặt một tay lên khung hoặc vai bình, tay kia buông tự nhiên.
Món quá nhỏ. Hộp con dấu, cây bút, chiếc chén nhỏ dễ biến mất trong ảnh toàn cảnh. Đặt trên khay hoặc trong hộp mở nắp có lót màu tương phản, và chụp thêm một tấm cận chỉ thấy tay và món đồ.
Ánh sáng ở các không gian hay gặp
Ánh sáng quyết định nửa chất lượng ảnh, nhất là khi chụp bằng điện thoại. Bảng dưới gợi ý cách xử lý ở bốn không gian thường gặp:
| Không gian | Vấn đề hay gặp | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Phòng khách có cửa sổ lớn | Người đứng trước cửa sổ thành bóng tối | Xoay hai người cho cửa sổ ở bên cạnh hoặc sau lưng người chụp |
| Hội trường có đèn sân khấu | Mặt chói, nền tối đen, da đỏ gắt | Đứng lệch khỏi luồng đèn mạnh nhất, giảm phơi sáng trên điện thoại |
| Sân, vườn buổi trưa | Bóng gắt dưới mắt, mũi; nheo mắt | Tìm bóng râm đều, như hiên nhà, tán cây rộng |
| Nhà hàng, đèn vàng ấm | Ảnh ngả vàng, mờ do thiếu sáng | Đứng gần nguồn sáng, giữ máy chắc, chụp nhiều tấm liên tiếp |
Tránh dùng đèn nháy trực tiếp của điện thoại khi chụp người cao tuổi ở cự li gần: ánh sáng gắt làm cụ chói mắt và ảnh thường bị bệt. Nếu thiếu sáng, nhờ ai đó bật thêm đèn trong phòng hoặc mở rèm.
Chuỗi ba khoảnh khắc nên chụp
Thay vì chờ một tấm, người chụp nên chụp liên tiếp theo ba nhịp. Nhờ người dẫn hoặc người nhà nhắc nhẹ để hai người dừng ở mỗi nhịp:
- Lúc đưa. Người trao đưa món quà về phía người nhận, hai người nhìn nhau. Đây là khoảnh khắc tự nhiên, có cảm xúc nhất; chụp nhiều tấm liên tiếp vì nét mặt thay đổi rất nhanh.
- Lúc cùng cầm. Món quà ở trong tay cả hai người, giữ yên hai ba giây. Đây là tấm "tư liệu", rõ ai trao, ai nhận, món gì.
- Lúc nhìn vào máy. Cả hai quay ra ống kính, mỉm cười, món quà vẫn ở giữa. Đây là tấm thường được chọn in và đóng khung.
Sau ba nhịp, nếu có thời gian, chụp thêm một tấm cận món quà trong tay người nhận và một tấm rộng thấy cả không gian buổi lễ. Năm tấm này đủ kể trọn một lượt trao quà. Với buổi lễ nhiều lượt, giữ đúng nhịp này cho mọi lượt để bộ ảnh đều nhau khi xếp vào album.
Những lỗi làm hỏng ảnh trao quà
Rà nhanh trước khi bấm, hoặc xem lại ngay sau mỗi lượt để còn chụp bù:
- Người thứ ba lọt vào giữa. Người bưng khay, người dẫn đứng chen giữa hai người. Nhắc họ lùi ra sau khi trao xong.
- Cắt đầu, cắt quà. Khung hình quá chặt, mất đỉnh đầu hoặc mất nửa món quà. Chừa khoảng trống quanh người.
- Nền rối. Thùng các-tông, dây điện, bàn ăn dở ở phía sau. Dọn trước hoặc đổi góc.
- Mắt nhắm. Người lớn tuổi dễ chớp mắt khi có đèn. Chụp liên tiếp nhiều tấm để có tấm mở mắt.
- Nghiêng đường chân trời. Khung tranh, cạnh bàn, khung cửa nghiêng làm ảnh như bị xô lệch. Giữ máy thẳng, dùng lưới căn trên điện thoại.
- Chỉ có ảnh từ một góc. Nhờ hai người chụp ở hai phía nếu buổi lễ quan trọng; một người lỡ khoảnh khắc thì còn người kia.
Chụp bằng điện thoại: vài cài đặt nên biết
Phần lớn ảnh trao quà ngày nay được chụp bằng điện thoại của người nhà. Vài thói quen nhỏ giúp ảnh khá lên rõ rệt. Lau ống kính trước khi chụp: dấu vân tay trên ống kính là lý do số một khiến ảnh mờ, nhoè sáng. Bật lưới căn khung để giữ ảnh thẳng. Chạm vào mặt người nhận trên màn hình để máy lấy nét và đo sáng đúng chỗ.
Dùng chế độ chụp liên tiếp hoặc giữ nút chụp ở khoảnh khắc đưa quà để có nhiều tấm chọn. Không dùng zoom số quá nhiều; tiến lại gần vài bước cho ảnh nét hơn. Nếu ảnh để in khổ lớn, chụp ở độ phân giải cao nhất máy cho phép và tránh các bộ lọc màu làm da người lớn tuổi đổi màu.
Sau buổi lễ, gom ảnh từ mọi người về một chỗ, chọn lọc trong vài ngày khi còn nhớ ai là ai. Đặt tên tệp hoặc thư mục theo dịp và năm, kèm danh sách người trong ảnh, để mười năm sau con cháu vẫn biết tấm ảnh chụp lúc nào, những ai.
Gợi ý khung ảnh theo từng dịp
Mỗi dịp có một tấm ảnh "phải có". Bảng dưới gợi ý tấm ảnh nên ưu tiên và chi tiết làm ảnh có hồn:
| Dịp | Tấm ảnh nên có | Chi tiết làm ảnh có hồn |
|---|---|---|
| Mừng thọ ở nhà | Cụ ngồi giữa, con cháu dâng quà, cả nhà phía sau | Bàn tay cụ đặt lên món quà, ánh sáng cửa sổ chiếu nghiêng |
| Lễ tri ân thầy cô | Thầy cô và đại diện khoá cùng cầm món quà | Một tấm rộng thấy cả lớp đứng dậy vỗ tay |
| Cha mẹ trao quà cưới cho con | Cha mẹ trao hộp quà, đôi trẻ đón bằng hai tay | Ảnh cận ba thế hệ bàn tay quanh món đồ gia truyền |
| Kỷ niệm của đơn vị | Người trao và người nhận trước phông lễ | Tấm cận dòng đề tặng trên món quà |
| Quà cho khách quốc tế | Hai người cùng cầm, món quà quay ra máy | Tấm cận món đồ thủ công, thấy rõ chất liệu |
Trước buổi lễ, người chụp nên xin danh sách các lượt trao và đánh dấu những lượt quan trọng nhất, để dành vị trí đứng tốt và pin máy cho những khoảnh khắc ấy.
Tôn trọng người trong ảnh
Không phải ai cũng thích ảnh mình được đăng lên mạng. Thầy cô đã nghỉ hưu, cụ cao tuổi, khách mời của đơn vị có thể có lý do riêng. Trước khi chia sẻ công khai, hỏi ý người nhận, nhất là với ảnh cận mặt. Với ảnh có trẻ nhỏ, hỏi cha mẹ các cháu.
Khi gửi ảnh cho người nhận, chọn những tấm đẹp nhất của họ, bỏ những tấm nhắm mắt, há miệng, góc xấu. Người lớn tuổi thường rất quý một tấm ảnh in đẹp hơn là một thư mục hàng trăm tệp trong điện thoại. Một tấm in khổ vừa, lồng khung gửi tặng lại sau buổi lễ là món quà thứ hai, có khi còn được giữ lâu hơn món quà chính.
Cũng cần ý tứ với những khoảnh khắc riêng tư. Khi người nhận xúc động, rơm rớm nước mắt, người chụp có thể bắt được tấm ảnh rất thật, nhưng hãy hỏi người ấy trước khi gửi rộng rãi. Có người quý tấm ảnh ấy, có người lại ngại để nhiều người thấy mình như vậy.
Câu hỏi thường gặp
Khi trao quà nên nhìn vào người nhận hay nhìn vào máy ảnh?
Cả hai, theo từng nhịp. Lúc đưa quà, nhìn vào người nhận cho tự nhiên; khi món quà đã ở trong tay cả hai, giữ yên vài giây rồi cùng quay ra nhìn máy. Người chụp nên chụp đủ cả hai kiểu để chọn.
Có nên dùng đèn nháy khi chụp ảnh trao quà trong nhà?
Hạn chế dùng đèn nháy trực tiếp của điện thoại, nhất là với người cao tuổi ở cự li gần, vì dễ làm chói mắt và ảnh bệt. Nên tận dụng ánh sáng cửa sổ, bật thêm đèn phòng, và chụp nhiều tấm liên tiếp để có tấm nét.
Món quà là tranh khổ lớn thì chụp thế nào?
Đặt tranh trên giá đỡ giữa hai người, mặt tranh quay ra máy. Hai người đứng hai bên, mỗi người đặt một tay lên cạnh khung. Người chụp lùi xa đủ để thấy trọn tranh và cả hai người, rồi chụp thêm một tấm cận bức tranh.
Có nên thuê thợ ảnh cho lễ mừng thọ ở nhà không?
Tuỳ quy mô và mong muốn của gia đình. Nếu lễ lớn, nhiều khách, một thợ ảnh giúp người nhà được tham dự trọn vẹn. Nếu lễ nhỏ, một hai người nhà biết các nguyên tắc cơ bản về đứng, cầm quà và ánh sáng vẫn chụp được những tấm đáng giữ.
Làm sao để người cao tuổi không nhắm mắt trong ảnh?
Tránh đèn chói chiếu thẳng vào mặt, báo trước khi chụp, và chụp liên tiếp nhiều tấm trong vài giây. Có thể đếm nhẹ để cụ chuẩn bị. Chọn sau trong số nhiều tấm sẽ dễ có tấm mở mắt, nét mặt tự nhiên.
Ảnh trao quà có nên đăng lên mạng xã hội ngay không?
Nên hỏi ý người nhận và những người có mặt rõ trong ảnh trước khi đăng công khai. Một số người không muốn hình ảnh mình xuất hiện trên mạng. Với ảnh có trẻ em, cần hỏi cha mẹ. Gửi riêng cho người trong ảnh trước là cách lịch sự.